12AB & 80G — NGO registration मार्गदर्शक

द्वारे Neeraj Jain — संस्थापक आणि CEO, CGA India

12AB आणि 80G — काय फरक आहे

12AB तुमच्या NGO/trust च्या उत्पन्नाला टॅक्समधून सूट मिळवून देते — म्हणजेच डोनेशन आणि चॅरिटेबल उत्पन्नावर trust ला टॅक्स भरावा लागत नाही. 80G हे तुमच्या देणगीदारांसाठी (donors) आहे — त्यांना डोनेशनवर वजावट मिळते, ज्यामुळे फंड गोळा करणे सोपे होते. गंभीरपणे काम करणाऱ्या NGO साठी दोन्ही आवश्यक आहेत आणि दोन्हीसाठी income tax portal वर अर्ज करावा लागतो.

प्रक्रियेचा ओघ

• Trust/society/Section 8 company आधी कायदेशीररित्या registered असावी — deed/MOA मध्ये चॅरिटेबल उद्दिष्टे स्पष्टपणे लिहिलेली असावीत.
• Portal वर Form 10A/10AB द्वारे अर्ज — नवीन NGO ला आधी तात्पुरते (provisional) registration मिळते, नंतर काम सुरू झाल्यावर नियमित registration मिळते.
• विभाग कागदपत्रांची मागणी करू शकतो — accounts, कामाचा पुरावा, trustee ची माहिती. वेळेत उत्तर देणे गरजेचे आहे.
• Approval मिळाल्यावर certificate डाउनलोड करता येते — आणि नूतनीकरणाच्या (renewal) मुदतीचे भान ठेवावे लागते, हे एकदाच करायचे काम नाही.

अर्ज नाकारण्याची सामान्य कारणे — आधीच दुरुस्त करा

• उद्दिष्टे (Objects clause) अस्पष्ट असणे — deed मध्ये "समाजसेवा" असे सामान्य शब्द असल्यास query नक्की येते. उद्दिष्टे स्पष्ट आणि चॅरिटेबल व्याख्येत बसणारी असावीत.
• Accounts नीट न ठेवणे — तात्पुरत्या वरून नियमित registration कडे जाताना कामाचा अहवाल आणि accounts दोन्ही दाखवावे लागतात.
• Trustee/member च्या माहितीत तफावत — PAN, Aadhaar आणि deed मधील नावे वेगळी असल्यास application अडकते.
• व्यावसायिक कामाचा संशय — जर पावत्या व्यवसायासारख्या वाटल्या तर टॅक्स सवलतीवर प्रश्न निर्माण होतो. कामाचे स्वरूप आधीपासून स्पष्ट ठेवा.

एक व्यावहारिक गोष्ट

12AB/80G म्हणजे फक्त forms भरणे नाही — हे तुमच्या NGO च्या कागदपत्रांचे, accounts चे आणि कामाचे कायदेशीर परीक्षण आहे. जी NGO पहिल्याच वेळी योग्य कागदपत्रांसह अर्ज करते, तिला सहज approval मिळते; ज्यांचे काम अपूर्ण असते, त्यांची फाईल प्रश्नांच्या चक्रात अडकून पडते. CGA India मध्ये आम्ही deed ड्राफ्टिंगपासून ते approval पर्यंतची पूर्ण प्रक्रिया हाताळतो — Safidon आणि Delhi दोन्ही office मधून.