S1
Incorporation
नवीन non-profit company
- नाव, उद्दिष्टे आणि MoA-AoA ड्राफ्टिंग
- SPICe+ सोबत licence आणि COI
- 2 DSC आणि DIN
- PAN, TAN आणि bank account सपोर्ट
₹12,000 पासून सुरू + GST
Government fee आणि stamp duty राज्यानुसार वेगळी असेल
CS · नॉन-प्रॉफिट company
Section 8 company ही Companies Act, 2013 अंतर्गत बनलेली नॉन-प्रॉफिट company आहे — सर्वात पारदर्शक स्ट्रक्चर, म्हणूनच CSR, corporate आणि संस्थात्मक देणगीदार याला पसंती देतात. आम्ही नावापासून ते licence, 12AB, 80G, CSR-1 आणि Darpan पर्यंतची पूर्ण filing एकाच ठिकाणी करतो.
कामात काय समाविष्ट आहे
Fees
Fee founders ची संख्या, राज्याची stamp duty आणि किती registration हवे आहेत यावर अवलंबून असते. सरकारी fee आणि stamp duty प्रत्यक्ष खर्चाप्रमाणे वेगळी असेल.
नवीन non-profit company
₹12,000 पासून सुरू + GST
Government fee आणि stamp duty राज्यानुसार वेगळी असेल
ज्यांना देणगी आणि CSR घ्यायचे आहे त्यांच्यासाठी
कामाची व्याप्ती पाहून निश्चित फी
कामाचे स्वरूप पाहून निश्चित फी लेखी स्वरूपात ठरवली जाईल
पहिल्या वर्षाच्या पुढे
कामाची व्याप्ती पाहून निश्चित फी
कामाचे स्वरूप पाहून लेखी स्वरूपात फी नक्की केली जाते
या पेजवरील माहिती केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे, हा प्रोफेशनल सल्ला नाही. प्रत्येक केसची परिस्थिती आणि त्यावेळच्या कायद्यावर सर्व अवलंबून असते — तुमच्या केससाठी आमच्याशी चर्चा करा.
MoA चे उद्दिष्ट CS ड्राफ्ट करतात, टॅक्स सवलतीचा भाग CA पाहतात आणि ट्रस्ट डीड किंवा प्रॉपर्टी ट्रान्सफर Advocate — तिघेही एकत्र काम करतात, त्यामुळे नंतर उद्दिष्ट बदलण्याची वेळ येत नाही.
12AB आणि 80G अनेकदा नाकारले जातात कारण उद्दिष्टांमध्ये व्यावसायिक किंवा धार्मिक कल असतो किंवा काम उद्दिष्टांशी जुळत नाही. आम्ही ड्राफ्टिंग करतानाच याची काळजी घेतो.
व्याप्ती
नावापासून ते पहिल्या वर्षाच्या audit पर्यंत — प्रत्येक टप्पा एकाच टीमकडे.
Trust, society की Section 8 — तुमचे डोनर्स, काम आणि राज्यानुसार काय योग्य आहे, हे आम्ही आधी ठरवतो.
नियमांनुसार नाव आणि अशी उद्दिष्टे जी चॅरिटेबल असतील, स्पष्ट असतील आणि टॅक्स registration मध्ये स्वीकारली जातील.
INC-13 फॉरमॅटमध्ये MoA, आणि AoA मध्ये गव्हर्नन्स, बोर्ड, मेंबरशिप आणि ॲसेट-लॉकचे क्लॉज.
नाव रिझर्व्ह करणे, INC-14 आणि INC-15 डिक्लेरेशन, licence आणि सर्टिफिकेट ऑफ इनकॉर्पोरेशन एकाच प्रक्रियेत.
इनकॉर्पोरेशननंतर लगेच प्रोव्हिजनल registration, आणि काम सुरू झाल्यावर रेग्युलर registration.
CSR फंडासाठी MCA वर CSR-1, आणि सरकारी अनुदानासाठी NITI Aayog NGO Darpan ID.
परदेशी देणगीसाठी — पात्रता आणि कामाच्या रेकॉर्डनुसार FCRA registration किंवा पूर्व परवानगी.
विद्यमान ट्रस्ट किंवा सोसायटीचे काम Section 8 company मध्ये स्थलांतरित करणे, किंवा Section 8 चे उद्दिष्ट/नाव बदलणे.
Audit, AOC-4, MGT-7, ITR, Form 10B/10BB आणि licence च्या अटींचे पालन.
कायदा काय सांगतो
या तरतुदी licence च्या अटी आहेत. यांचे पालन न केल्यास licence रद्द होऊ शकते आणि company व अधिकार्‍यांवर मोठी penalty लागू शकते.
वाणिज्य, कला, विज्ञान, क्रीडा, शिक्षण, संशोधन, समाजकल्याण, धर्म, धर्मादाय, पर्यावरण किंवा अशाच कोणत्याही उद्दिष्टांना प्रोत्साहन देणे.
उत्पन्न आणि नफा फक्त उद्दिष्टांसाठीच वापरला जाईल. Members ना dividend दिला जाऊ शकत नाही.
Licence केंद्र सरकार (प्रादेशिक संचालकांमार्फत Registrar ला दिलेल्या अधिकारांनुसार) देते. अट मोडल्यास licence रद्द होऊ शकते.
Winding up किंवा विसर्जनाच्या वेळी सर्व देणी फेडल्यानंतर उरलेली मालमत्ता दुसऱ्या Section 8 company ला (शक्यतो समान उद्दिष्टे असलेल्या) हस्तांतरित केली जाते किंवा कायद्यानुसार तिची विल्हेवाट लावली जाते — ती members ना मिळत नाही.
उद्दिष्टे बदलण्यासाठी केंद्र सरकारची पूर्वपरवानगी आवश्यक आहे; दुसऱ्या company मध्ये रूपांतर करण्यासाठी सुद्धा परवानगी लागते.
तरतुदींचे उल्लंघन केल्यास company वर ₹10 लाख ते ₹1 कोटी पर्यंत penalty आणि जबाबदार directors/अधिकार्‍यांवर स्वतंत्र penalty.
| Registration | कोणत्या कामासाठी | कोण देतो |
|---|---|---|
| Section 8 licence + COI | company चे अस्तित्व | MCA — Registrar (CRC) |
| 12A / 12AB | उत्पन्नावर कर सवलत | Income-tax Department |
| 80G | देणगीदाराला वजावट | Income-tax Department |
| CSR-1 | companies कडून CSR निधी मिळवणे | MCA |
| NGO Darpan | सरकारी अनुदाने आणि योजना | NITI Aayog |
| FCRA | परदेशी योगदान | Ministry of Home Affairs |
या गोष्टी आधीच जाणून घ्या
व्यापारी किंवा व्यावसायिक हालचालींना मुख्य उद्दिष्ट बनवणे — यामुळे 12AB आणि 80G दोन्हीवर प्रश्नचिन्ह येते.
काम आणि देणगी सुरू, registration नंतर — त्या काळातील उत्पन्नावर सवलत मिळण्यात धोका असू शकतो.
board approval आणि नियमांशिवाय founders चे वैयक्तिक खर्च — ठराविक व्यक्तींच्या अंतर्गत सवलत रद्द होऊ शकते.
₹2,000 पेक्षा जास्त रोख देणगीवर देणगीदाराला 80G वजावट मिळत नाही, आणि मोठ्या रोख रकमेमुळे चौकशी होऊ शकते.
Non-profit असल्याने MCA filing माफ होत नाही — AOC-4, MGT-7 उशिरा भरल्यास दररोज अतिरिक्त शुल्क लागते.
office बदलणे, उद्दिष्टे बदलणे किंवा नवीन सभासदांचे नियम — licence आणि AoA च्या विरोधात काम करणे.
CGA ची प्रक्रिया
काम, देणगीदार आणि राज्य पाहून structure निश्चित करणे, त्यानंतर ठराविक शब्दांसह 2-3 नावे ठरवणे.
उद्दिष्टे, MoA (INC-13), AoA आणि पुढील 3 वर्षांच्या उत्पन्नाचा व खर्चाचा अंदाज.
director चे DSC, त्यानंतर SPICe+ Part A-B, INC-14, INC-15 आणि कागदपत्रांसह filing.
Registrar च्या शंकांचे निरसन; मंजुरी मिळाल्यावर licence, COI, PAN आणि TAN एकाच वेळी.
Bank account उघडल्यानंतर 12AB आणि 80G तात्पुरते, त्यानंतर CSR-1 आणि Darpan.
Statutory registers, पहिली board meeting, auditor ची नेमणूक आणि compliance कॅलेंडर.
Timeline
| टप्पा | अपेक्षित वेळ | कोण करते |
|---|---|---|
| DSC आणि नाव रिझर्व्हेशन | 3–7 कामकाजाचे दिवस | CGA + MCA |
| Drafting आणि SPICe+ filing | 5–7 कामकाजाचे दिवस | CGA |
| licence आणि COI | 10–25 कामकाजाचे दिवस (queries वर अवलंबून) | Registrar (CRC) |
| 12AB / 80G provisional | अंदाजे 1 महिना | Income-tax Department |
| CSR-1 | कागदपत्रे योग्य असल्यास साधारण काही दिवस | MCA |
हे अंदाजे वेळापत्रक आहे. Department, कोर्ट किंवा अथॉरिटीच्या queries आणि लिस्टिंगनुसार वेळ कमी-जास्त होऊ शकतो.
कागदपत्रे
ही लिस्ट तयार ठेवा. फोटो किंवा स्कॅन WhatsApp वर पाठवा — ओरिजिनल फक्त गरज पडल्यास. केस नुसार लिस्ट थोडी बदलू शकते.
महत्त्वाचे
Section 8 company बनवल्यानंतर तिचे रूपांतर सामान्य company मध्ये करणे किंवा उद्दिष्टे बदलणे सोपे नाही — यासाठी केंद्र सरकारची मंजुरी लागते. त्यामुळे उद्दिष्टे पहिल्याच दिवशी विचारपूर्वक लिहून घ्या.
Income-tax Act, 2025 (1 एप्रिल 2026 पासून लागू) नंतर चॅरिटेबल registration चे forms आणि section numbers बदलले आहेत. जुन्या format वर filing केल्यास अर्ज नाकारला जातो — आम्ही सध्याच्या कायद्यानुसार आणि form वरच काम करतो.
12AB आणि 80G ची मुदत चुकल्यास नंतर माफी मिळणे कठीण आहे. registration सोबतच tax registration चे वेळापत्रक निश्चित करा.
Section 8 company ही Companies Act, 2013 अंतर्गत MCA मध्ये register होते. तिचे प्रशासन, audit आणि filing सर्वात पारदर्शक मानले जाते, म्हणून CSR निधी, कॉर्पोरेट देणगीदार आणि परदेशी देणगीदार (FCRA नंतर) यावर जास्त विश्वास ठेवतात. Trust आणि society राज्य कायद्यांतर्गत बनतात आणि त्यांचे नियम कमी आहेत, पण विश्वासार्हता आणि नियंत्रणाचे नियम वेगळे आहेत.
नाही. Companies Act मध्ये Section 8 company साठी कोणतेही किमान पेड-अप कॅपिटल नाही. व्यवहारात ₹10,000 ते ₹1 लाख पर्यंत अधिकृत भांडवल ठेवले जाते.
नफा किंवा लाभांश सभासदांमध्ये वाटता येत नाही — सर्व उत्पन्न उद्दिष्टांवरच खर्च करावे लागेल. एखाद्या director किंवा सभासदाला प्रत्यक्ष कामाच्या बदल्यात वाजवी मोबदला आणि खर्चाची परतफेड दिली जाऊ शकते, परंतु हे MoA, licence च्या अटी आणि Income-tax च्या नियमांच्या अधीन असावे.
हो. registration नियमांनुसार Section 8 company च्या नावामध्ये Foundation, Forum, Association, Federation, Chambers, Confederation, Council, Electoral Trust यापैकी एक शब्द असणे आवश्यक आहे. नाव कामाच्या स्वरूपाशी जुळणारे असावे.
Incorporation झाल्यानंतर लगेच provisional registration साठी अर्ज करावा — काम सुरू होण्यापूर्वी. उशिरा अर्ज केल्यास त्या काळातील उत्पन्नावर मिळणारी सवलत धोक्यात येऊ शकते. Income-tax Act, 2025 लागू झाल्यामुळे forms आणि section numbers बदलले आहेत; आम्ही सध्याच्या form नुसारच filing करतो.
Company कडे 12A/12AB आणि 80G registration असणे आवश्यक आहे आणि MCA वर Form CSR-1 भरून CSR registration number घ्यावा लागतो. त्यानंतरच एखादी company आपला CSR निधी तुमच्या संस्थेमार्फत खर्च करू शकते.
यासाठी licence surrender आणि strike-off किंवा winding up ची प्रक्रिया असते. लक्षात ठेवा — उरलेली मालमत्ता members मध्ये वाटता येत नाही; ती दुसऱ्या एखाद्या Section 8 company किंवा तशाच उद्दिष्टांच्या संस्थेला ट्रान्सफर करावी लागते.
आणखी पहा
कामाचे स्वरूप, founders ची संख्या आणि राज्य सांगा — आम्ही तुम्हाला Section 8, trust किंवा society यापैकी काय योग्य असेल ते सुचवू. यासाठी कोणतेही शुल्क नाही.