V1
Tax / FEMA valuation
Startups आणि private companies
- Rule 11UA किंवा FEMA pricing रिपोर्ट
- DCF किंवा NAV पद्धत
- गृहितकांवरील टीप
- filing साठी मदत
कामाची व्याप्ती पाहून निश्चित दर
कामाची व्याप्ती पाहिल्यानंतर अचूक फी लेखी स्वरूपात ठरवली जाते
CA · CMA · व्हॅल्युएशन
Funding round, शेअर ट्रान्सफर, ESOP, विलीनीकरण, partner चा एक्झिट किंवा कौटुंबिक सेटलमेंट — प्रत्येक कामासाठी व्हॅल्युएशनचा कायदा आणि स्वाक्षरीकर्ता वेगळा असतो. आम्ही उद्देश समजून घेऊन योग्य पद्धत वापरतो आणि रिपोर्ट audit, टॅक्स आणि RBI च्या दृष्टीने भक्कम बनवतो.
कामात काय समाविष्ट आहे
Fees
Fee ही कामाचे कारण, company चा आकार, डेटाची उपलब्धता आणि रिपोर्टच्या प्रकारावर अवलंबून असते. जिथे कायद्यानुसार Registered Valuer किंवा Merchant Banker ची गरज असते, तिथे नोंदणीकृत प्रोफेशनलसोबत समन्वय साधून रिपोर्ट मिळवून दिला जातो.
Startups आणि private companies
कामाची व्याप्ती पाहून निश्चित दर
कामाची व्याप्ती पाहिल्यानंतर अचूक फी लेखी स्वरूपात ठरवली जाते
Preferential issue, merger, non-cash
कामाची व्याप्ती पाहून निश्चित दर
कामाची व्याप्ती पाहिल्यानंतर अचूक फी लेखी स्वरूपात ठरवली जाते
व्यवसाय विक्री, partner बाहेर पडणे, कौटुंबिक सेटलमेंट
कामाची व्याप्ती पाहून निश्चित दर
कामाचे स्वरूप पाहून लेखी स्वरूपात फी नक्की केली जाईल
या पेजवरील माहिती केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे, हा प्रोफेशनल सल्ला नाही. प्रत्येक केसची परिस्थिती आणि त्यावेळच्या कायद्यावर सर्व अवलंबून असते — तुमच्या केससाठी आमच्याशी चर्चा करा.
एकाच शेअर इश्यूवर Income-tax, FEMA आणि Companies Act हे तिन्ही लागू होतात — आम्ही तिन्ही कायद्यांनुसार रिपोर्ट तयार करतो.
प्रत्येक गृहितकाचे कारण आणि स्रोत — जेणेकरून auditor, AO किंवा RBI च्या प्रश्नांची उत्तरे रिपोर्टमध्येच मिळतील.
व्याप्ती
हेतू बदलला की रिपोर्टचा फॉरमॅट, पद्धत आणि स्वाक्षरी करणारी व्यक्ती बदलते.
Equity, CCPS आणि CCD इश्यूसाठी Income-tax, FEMA आणि Companies Act या तिन्ही बाजू.
Promoter, partner किंवा कुटुंबातील सदस्यांमधील ट्रान्सफर — FMV आणि स्टॅम्प ड्युटीचा परिणाम.
Grant आणि exercise वेळी FMV, आणि ESOP पूलचे नियोजन.
शेअर एक्सचेंज रेशो आणि स्कीमसाठी valuation.
Business विक्री, slump sale, goodwill आणि intangible ॲसेट्स.
Ind AS साठी fair value, impairment आणि खरेदी किंमतीचे वाटप.
कायदा काय सांगतो
चुकीची स्वाक्षरी किंवा चुकीच्या पद्धतीचा रिपोर्ट कायद्याच्या नजरेत ग्राह्य धरला जात नाही — म्हणूनच कामाचा हेतू आधी ठरवला जातो.
Preferential allotment, विना-रोख मोबदला, विलीनीकरण आणि इतर अनेक प्रकरणांमध्ये IBBI च्या Registered Valuer चा रिपोर्ट आवश्यक असतो.
Shares चे ट्रान्सफर किंवा अलॉटमेंट करताना FMV नियमांनुसार असावे; FMV पेक्षा कमी किमतीत शेअर्स घेणाऱ्यासाठी ते 'income from other sources' मानले जाते.
Share premium वरील टॅक्सची तरतूद (56(2)(viib)) AY 2025-26 पासून काढून टाकण्यात आली आहे.
अनिवासी व्यक्तीला shares issue किंवा ट्रान्सफर करताना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्य असलेल्या पद्धतीनुसार fair value वर करावे लागतात; यासाठी CA, SEBI Merchant Banker किंवा Cost Accountant चे सर्टिफिकेट लागते.
Unlisted company च्या ESOP वरील perquisite साठी FMV Merchant Banker च्या रिपोर्टनुसार ठरवले जाते.
Insolvency मध्ये fair value आणि liquidation value साठी दोन Registered Valuers लागतात.
या गोष्टी आधीच जाणून घ्या
Companies Act च्या कामासाठी जिथे IBBI Registered Valuer हवा होता, तिथे फक्त CA सर्टिफिकेट वापरणे.
DCF मध्ये अशी प्रोजेक्शन्स जी मागील कामगिरीपेक्षा पूर्णपणे वेगळी आहेत आणि ज्याचे कोणतेही स्पष्टीकरण नाही.
Allotment च्या तारखेपेक्षा खूप जुने valuation — tax आणि FEMA दोन्हीमध्ये अडचणी येऊ शकतात.
FEMA चा रिपोर्ट Income-tax किंवा Companies Act साठी वापरणे — प्रत्येक कायद्याच्या अटी वेगळ्या असतात.
अनेक methods पैकी एकच का निवडली, हे रिपोर्टमध्ये लिहिलेलेच नाही.
Non-resident ला fair value पेक्षा कमी किमतीत शेअर्स देणे — हे FEMA चे उल्लंघन असून penalty येऊ शकते.
CGA ची प्रक्रिया
रिपोर्ट कोणत्या प्राधिकरणासाठी आहे आणि कोण सही करणार — हे पहिल्याच दिवशी ठरवले जाते.
Financials, projections, cap table आणि व्यवहाराची कागदपत्रे.
Industry, comparables आणि गृहितकांवर management सोबत चर्चा.
Methods, weights आणि निष्कर्ष — तुमच्या review साठी.
सही केलेला रिपोर्ट, UDIN किंवा registration number सह, आणि filing मध्ये पूर्ण मदत.
Documents
ही यादी तयार ठेवा. फोटो किंवा स्कॅन WhatsApp वर पाठवा — original फक्त गरज पडल्यास लागतील. केसनुसार यादी थोडी बदलू शकते.
महत्त्वाचे
Valuation report हे एक मत आहे जे assumptions वर आधारित असते. Department किंवा कोर्ट या assumptions ला आव्हान देऊ शकते — म्हणून प्रत्येक assumption चा आधार लेखी स्वरूपात असणे आवश्यक आहे.
Companies Act आणि IBC मध्ये फक्त IBBI Registered Valuer आणि ESOP साठी Merchant Banker चा report वैध असतो. प्रत्येक ठिकाणी CA certificate पुरेसे नसते.
सामान्यतः Income-tax साठी Rule 11UA नुसार FMV, Companies Act च्या preferential allotment साठी Registered Valuer चा report, आणि परदेशी गुंतवणूकदार असल्यास FEMA pricing guidelines नुसार report लागतो. एकाच वेळी तिन्हीची गरज पडू शकते.
Section 56(2)(viib) अंतर्गत असलेला angel tax AY 2025-26 पासून रद्द करण्यात आला आहे. मात्र शेअर्स घेणाऱ्या व्यक्तीसाठी 56(2)(x) आणि FEMA च्या pricing guidelines अजूनही लागू आहेत.
सुरू असलेल्या व्यवसायासाठी ज्याचा भविष्यातील cash flow निश्चित आहे, तिथे DCF अधिक योग्य ठरते. Asset-heavy किंवा बंद होणाऱ्या company साठी NAV वापरतात. कोणती पद्धत का निवडली, याचे कारण report मध्ये लिहिणे आवश्यक आहे.
कायदा निश्चित दिवस सांगत नाही, पण valuation तारीख transaction च्या जवळ असावी. FEMA मध्ये प्रथेनुसार 90 दिवसांपेक्षा जुन्या report वर प्रश्न उपस्थित केले जातात.
Income-tax च्या अनेक प्रकरणांत आणि FEMA मध्ये CA certificate वैध आहे. Companies Act आणि IBC मध्ये IBBI Registered Valuer, आणि unlisted ESOP मध्ये Merchant Banker आवश्यक आहे.
आणखी बरेच काही
मूल्यांकन कशासाठी हवे आहे आणि company कोणत्या टप्प्यावर आहे — एवढे सांगा. कोणता अहवाल, कोणत्या तज्ज्ञाकडून आणि किती वेळात मिळेल, हे आम्ही सांगू.